ILO NEDİR?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından tarafından Birleşmiş Milletler bünyesinde faaliyet gösteren ve 1919 yılında kurulan ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü (International Labour Organization – ILO)) ile bugüne kadar 59 Sözleşmesi onaylanmıştır. ILO ile ilişkiler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonu ve temsili aracılığı ile yürütülmektedir.

Türkiye tarafından onaylanan ILO sözleşmeleri kanun hükmü özelliğine sahiptir. Bu nedenle ILO sözleşmeleri çalışma dünyasında büyük bir öneme sahip bulunmaktadır. Bu yüzden tüm çalışanlar, işverenler ve diğer paydaşlar ILO sözleşmelerini takip etmeleri ve bu konuda bilgi sahibi olmaları gerekmektedir.

Uluslararası Çalışma Konferansı

Merkezi Cenevre’de bulunan ILO, her yıl Haziran ayında yapılan ve karar organı niteliği taşıyan Uluslararası Çalışma Konferansı, yürütme organı niteliğindeki Yönetim Kurulu ve Teşkilatın sekretarya hizmetlerini yürüten Uluslararası Çalışma Bürosu’ndan oluşmaktadır. Uluslararası Çalışma Konferansı, her bir üye ülkenin 2 Hükümet, 1 İşçi ve 1 İşveren temsilcisinden oluşmaktadır. Bu temsilcilere Konferans gündemindeki konulara göre teknik danışmanlar da refakat etmektedir..

Uluslararası Çalışma Konferansı, çalışma yaşamıyla ilgili güncel sorunları tartışır. Sözleşme ve Tavsiye Kararlarından oluşan uluslararası çalışma standartlarını tespit eder ve bu standartların üye ülkelerde uygulanmasını denetler. Anılan Konferans, üye ülkelerin katkılarıyla finanse edilen iki yıllık ILO bütçesini kabul eder, iki yıllık ILO faaliyet programını belirler ve her üç yılda bir Yönetim Kurulu üyelerini seçer. Konferans çalışmaları, oluşturulan Komiteler aracılığı ile yürütülmektedir.

Yönetim Kurulu, ILO’nun yürütme organıdır. Teşkilatın bütün faaliyetlerinde belirleyici bir role sahip olan Yönetim Kurulu, Konferans gibi üçlü yapıya sahiptir. Yönetim Kurulu, yılda üç kez toplanmakta ve 28 Hükümet, 14 işçi ve 14 İşveren olmak üzere toplam 56 üyeden oluşmaktadır. Ayrıca, ILO belli başlı endüstri alanlarını kapsayan üçlü yapıda sektörel ve teknik komiteler oluşturmakta, bölgesel ve teknik konferanslar düzenlemektedir. ILO bünyesinde, ayrıca, bir İdare Mahkemesi, Araştırma Merkezi ve İtalya’nın Torino şehrinde faaliyet gösteren Eğitim Merkezi  bulunmaktadır.

 

ILO’nun Temel Amacı

ILO’nun temel amacı, asgari ve evrensel uluslararası standartlar belirlenmesi suretiyle üye ülkelerdeki çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesidir. Bu standartlar uluslararası çalışma sözleşmeleri ve tavsiye kararları şeklinde oluşmaktadır. ILO’nun kuruluşundan bugüne kadar 189 Sözleşme ve 202 Tavsiye Kararı kabul edilmiştir. Sözleşmeler, usulünce onaylanması halinde onaylayan ülke için bağlayıcı hale gelmektedir. Tavsiye Kararları için ise onaylama söz konusu olmayıp bu metinlerde yer alan ilkeler yol gösterici veya Sözleşmeyi tamamlayıcı niteliktedir.

Üye ülkelerin onayladıkları sözleşmelerle ilgili olarak ulusal mevzuat ve uygulamaları hakkında belirli aralıklarla ILO’ya gönderdikleri raporlara dayanan denetim sistemine göre, bu raporlar ilk olarak Uzmanlar Komitesi tarafından incelenmekte ve belirlenen aykırılıklar bir rapor halinde Konferansa sunulmaktadır.

Konferansta oluşturulan Aplikasyon Komitesi ise bu raporda yer alan ülkelerden bir kısmını Komitede sözlü savunma yapmaya davet etmektedir. Aplikasyon Komitesi’nde söz konusu ülkenin yaptığı savunma ve bunu izleyen tartışmalar ile Komite kararı Konferans raporu içinde yayınlanmaktadır. Ciddi aykırılıkların tespit edilmesi halinde ise ilgili ülkelerdeki duruma “özel paragraf” içinde dikkat çekilmektedir.

 

Türkiye’nin ILO İle İlişkileri

Türkiye’nin ILO ile ilişkileri 1927 yılına dayanmaktadır. Ülkemiz Milletler Cemiyeti’nin üyesi olmadığı için o yıllarda ILO çalışmalarına gözlemci statüsüyle katılmıştır. 1932 yılında Milletler Cemiyeti’ne üye olduğunda ise ILO’nun da üyeliğini kazanmıştır. Ülkemiz, o tarihten bugüne kadar ILO çalışmalarına üye ülke sıfatıyla katılmıştır.

Ülkemiz, ILO Yönetim Kurulu’nda 1948-1951, 1954-1957 ve son olarak 1996-1999 dönemlerinde Asil Üye, 1975-1978, 1987-1990 ve 2002-2005 dönemlerinde de “Yardımcı Üye” sıfatıyla yer almıştır.

Türkiye, aralarında temel çalışma haklarına ilişkin sekiz sözleşmenin de bulunduğu uluslararası çalışma sözleşmelerinden 58’zini onaylayarak ulusal mevzuatına katmıştır.

Onayladığımız her sözleşmeye ilişkin olarak ILO’ya düzenli aralıklarla ulusal uygulama raporları sunulmaktadır. Uzmanlar Komitesi’nin eleştirileri ve olağan rapor dönemi haricinde yıllık rapor talepleri nedeniyle her yıl çok sayıda sözleşmeye ait raporlar hazırlanarak ILO’ya gönderilmektedir. Ülkemiz aleyhine ILO’ya yapılan şikâyetlere karşı savunma yazıları da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından tarafından hazırlanmaktadır.

 

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)’nun Temel Sözleşmeleri

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)’nun temel sözleşmeleri aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

No: 29 Zorla Çalıştırma Sözleşmesi (1930) Sözleşme zorla ya da zorunlu çalıştırmanın her tür biçimine son verilmesini öngörmektedir. Ancak, askerlik hizmeti, mahkumların belirli bir denetime göre çalıştırılmaları, bu arada savaş, yangın ve deprem gibi olağanüstü durumlarda gerek duyulan çalıştırma biçimleri için istisna tanınmaktadır.
No: 87 Örgütlenme Özgürlüğü ve Örgütlenme Hakkının Korunması Sözleşmesi (1948) Bütün işçi ve işverenlerin, önceden izin almaksızın ve serbestçe kendi örgütlerini kurma ve bu örgütlene katılma haklarını güvence altına almakta ve bu örgütlerin resmi görevlilerin müdahalelerinden bağımsız serbestçe işlev görebilmelerini sağlayacak güvenceler getirmektedir.
No: 98 Örgütlenme ve Toplu Sözleşme Hakkı Sözleşmesi (1949) Sözleşme zorla ya da zorunlu çalıştırmanın her tür biçimine son verilmesini öngörmektedir. Ancak, askerlik hizmeti, mahkumların belirli bir denetime göre çalıştırılmaları, bu arada savaş, yangın ve deprem gibi olağanüstü durumlarda gerek duyulan çalıştırma biçimleri için istisna tanınmaktadır.
No:100 Eşit Ücret Sözleşmesi (1951) Erkek ve kadınların, eşit işlerde eşit ücret ve sosyal haklara sahip olmalarını öngörmektedir.
No:105 Zorla Çalıştırmanın Yasaklanması Sözleşmesi (1957) Zorla ya da zorunlu çalıştırmanın herhangi bir biçiminin siyasal zorlama ve eğitme, siyasal ya da ideolojik görüşlerin açıklanması nedeniyle cezalandırma, işgücünü harekete geçirme, çalışma disiplinini sağlama, ayrımcılık ve grevi katılanları cezalandırma aracı olarak kullanılmasını yasaklamaktadır.
No:111 Ayrımcılık (İstihdam ve Meslek) Sözleşmesi (1958) İş verme, eğitim ve çalışma koşullarının düzenlenmesinde ırk, renk, cinsiyet, din, siyasal görüş, ulusal kimlik ve sosyal köken temelinde ayrımcılık yapılmasının ulusal politikalarla önlenmesi, fırsat ve uygulama alanında eşitliği geliştirme çağrısında bulunmaktadır
No:138 Asgari Yaş Sözleşmesi (1973) İşe kabulde asgari yaşın zorunlu temel eğitimin tamamlandığı yaştan daha düşük olamayacağını öngörerek çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılmasını amaçlamaktadır.
No:182 Çocuk İşçiliğinin En kötü Biçimleri Sözleşmesi (1999) Çocuk işçiliğinin en kötü biçimlerinin acilen ve etkili biçimde ortadan kaldırılmasını sağlayacak önlemlerin alınmasını öngörmektedir. Çocuk işçiliğinin en kötü biçimleri arasında kölelik ve benzeri koşullarda çalıştırılma, silahlı çatışmalarda kullanılmak üzere zorla askere alınma, fuhuş ve pornografi amaçlarıyla ve yasa dışı işlerde kullanılma ve bu arada çocukların sağlığına, güvenliğine ve ahlaki değerlerine zarar verecek işler yer almaktadır.

Türkiye’nin Onayladığı ILO Sözleşmeleri

 

Türkiye tarafından onaylanmış olan Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) sözleşmeleri aşağıdaki tabloda
yer almaktadır. Sözleşmelere tıkladığınızda ilgili ILO Sözleşmesinin detayını sorgulayabilirsiniz.

No Sözleşme Adı Onay Tarihi
C 2 İşsizlik Sözleşmesi 14.07.1950
C 11 Örgütlenme Özgürlüğü (Tarım) Sözleşmesi 29.03.1961
C 14 Haftalık Dinlenme (Sanayi) Sözleşmesi 27.12.1946
C 15 Asgari Yaş (Trimciler ve Ateşçiler) Sözleşmesi* (30.10.1998 tarihinde fesholmuştur) 29.09.1959
C 26 Asgari Ücret Belirleme Yöntemi Sözleşmesi 29.01.1975
C 29 Zorla Çalıştırma Sözleşmesi 30.10.1998
C 34 Ücretli İş Bulma Büroları Sözleşmesi**( * 23.01.1952 tarihinde fesholmuştur.) 27.12.1946
C 42 İşçinin Tazmini (Meslek Hastalıkları) Sözleşmesi (Revize) 27.12.1946
C 45 Yeraltı İşleri (Kadınlar) Sözleşmesi 21.04.1938
C 53 Ticaret Gemilerinde Çalışan Kaptanlar ve Gemi Zabitlerinin Meslekî Yeterliliklerinin Asgari İcaplarına İlişkin Sözleşme 22.04.2005
C 55 Gemi adamlarının Hastalanması, Yaralanması ya da Ölümü Halinde Armatörün Sorumluluğuna İlişkin Sözleşme 17.03.2005
C 58 Asgari Yaş (Deniz) Sözleşmesi (Revize)* 29.09.1959
C 59 Asgari Yaş (Sanayi) Sözleşmesi (Revize)* 12.07.1993
C 68 Gemilerde Mürettebat İçin İaşe ve Yemek Hizmetlerine İlişkin Sözleşme 17.03.2005
C 69 Gemi Aşçılarının Mesleki Ehliyet Diplomalarına İlişkin Sözleşme 17.03.2005
C 73 Gemi adamlarının Sağlık Muayenesine İlişkin Sözleşme 17.03.2005
C 77 Gençlerin Tıbbi Muayenesi (Sanayi) Sözleşmesi 02.11.1984
C 80 Son Maddelerin Revizyonu Sözleşmesi 13.07.1949
C 81 İş Teftişi Sözleşmesi 05.03.1951
C 87 Sendika Özgürlüğü ve Sendikalaşma Hakkının Korunması Sözleşmesi 12.07.1993
C 88 İş ve İşçi Bulma Servisi Kurulması Sözleşmesi 14.07.1950
C 92 Mürettebatın Gemide Barınmasına İlişkin Sözleşme 17.03.2005
C 94 Çalışma Şartları (Kamu Sözleşmeleri) Sözleşmesi 29.03.1961
C 95 Ücretlerin Korunması Sözleşmesi 29.03.1961
C 96 Ücretli İş Bulma Büroları Sözleşmesi (Revize) 23.01.1952
C 98 Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkı Sözleşmesi 23.01.1952
C 99 Asgari Ücret Tespit Mekanizması (Tarım) Sözleşmesi 23.06.1970
C 100 Eşit Ücret Sözleşmesi 19.07.1967
C 102 Sosyal Güvenlik (Asgari Standartlar) Sözleşmesi 29.01.1975
C 105 Zorla Çalıştırmanın Kaldırılması Sözleşmesi 29.03.1961
C 108 Gemi adamları Ulusal Kimlik Katlarına İlişkin Sözleşme 07.02.2005
C 111 Ayırımcılık (İş ve Meslek) Sözleşmesi 19.07.1967
C 115 Radyasyondan Korunma Sözleşmesi 15.11.1968
C 116 Son Maddelerin Revizyonu Sözleşmesi 02.09.1968
C 118 Muamele Eşitliği (Sosyal Güvenlik) Sözleşmesi 25.06.1974
C 119 Makinaların Korunma Tertibatı ile Teçhizi Sözleşmesi 13.11.1967
C 122 İstihdam Politikası Sözleşmesi 13.12.1977
C 123 Asgari Yaş (Yeraltı İşleri) Sözleşmesi 08.12.1992
C 127 Azami Ağırlık Sözleşmesi 13.11.1975
C 133 Mürettebatın Gemide Barındırılmasına İlişkin Sözleşme (İlave Hükümler) 17.03.2005
C 134 İş Kazalarının Önlenmesine (Gemi adamları) İlişkin Sözleşme 17.03.2005
C 135 İşçi Temsilcileri Sözleşmesi 12.07.1993
C 138 Asgari Yaş Sözleşmesi 30.10.1998
C 142 İnsan Kaynaklarının Geliştirilmesi Sözleşmesi 12.07.1993
C 144 Üçlü Danışma (Uluslararası Çalışma Standartları) Sözleşmesi 12.07.1993
C 146 Gemi adamlarının Yıllık Ücretli İznine İlişkin Sözleşme 28.07.2005
C 151 Çalışma İlişkileri (Kamu Hizmeti) Sözleşmesi 12.07.1993
C 152 Liman İşlerinde Sağlık ve Güvenliğe İlişkin Sözleşme 17.03.2005
C 153 Karayolları Taşımacılığında Çalışma Saatleri ve Dinlenme Sürelerine İlişkin Sözleşme 17.03.2005
C 155 İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşme 22.04.2005
C 158 Hizmet İlişkisine Son Verilmesi Sözleşmesi 04.01.1995
C 159 Mesleki Rehabilitasyon ve İstihdam (Sakatlar) Sözleşmesi 26.06.2000
C 161 Sağlık Hizmetlerine İlişkin Sözleşme 22.04.2005
C 164 Gemi adamlarının Sağlığının Korunması ve Tıbbi Bakımına İlişkin Sözleşme 17.03.2005
C 166 Gemi adamlarının Ülkelerine Geri Gönderilmesine İlişkin Sözleşme 17.03.2005
C 167 İnşaat İşlerinde Güvenlik ve Sağlık Sözleşmesi 02.08.2001
C 176 Madenlerde Güvenlik ve Sağlık Sözleşmesi 18.06.2015
C 182 En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Eylem Sözleşmesi 02.08.2001
C 187 İş Sağlığı ve Güvenliğini Geliştirme Çerçeve Sözleşmesi 18.06.2015

 

 

Yorum Yap

7 − five =